

D4139

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀཱ་ཡ་བྷེ་དོ་བི་བྷཾ་ག་བྱཱ་ཁྱཱ་ན། བོད་སྐད་དུ། སྡེ་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་བཤད་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་ནི་གང་ཡིན། དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཞེ་ན། བདག་གི་བླ་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ བརྒྱུད་པ་ལས་འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཐོས་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས། ལོ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལོན་པ་ན་གྲོང་ཁྱེར་མེ་ཏོག་གིས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་ཨ་ཤོ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་པའི་ཚེ། རྩོད་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་བྱུང་བའི་དབང་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ དབྱེན་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ།།དེས་རེ་ཞིག་དང་པོར་སྡེ་པ་གཉིས་སུ་ཆད་ནས་གནས་ཏེ། དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པ་དང་གནས་བརྟན་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པའི་སྡེ་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་བྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་གནས་ཏེ། དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ་དང་། ཐ་སྙད་གཅིག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པས་འདས་པར་སྨྲ་བ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། བཏགས་པར་སྨྲ་བ་དང་། མཆོད་རྟེན་པ་དང་། ཤར་གྱི་རི་བོ་དང་། ནུབ་ཀྱི་རི་བོ་བའོ། །གནས་བརྟན་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་བྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་རྣམ་པ་བཅུར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གནས་བརྟན་པ་ཉིད་ལ་གངས་རི་བ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བ་དང་། རྒྱུར་སྨྲ་བ་དང་། ཁ་ཅིག་མུ་རུན་ཏ་ཀ་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་བ་དང་། གནས་མའི་བུ་དང་། ཆོས་མཆོག་པ་དང་། བཟང་པོའི་ལམ་བའོ། །ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ཨ་པན་ཏ་ཀ་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། ཁ་ཅིག་ནི་ཀུ་རུ་ཀུ་ལ་པ་ཞེས ཀྱང་ཟེར་བ་དང་།མང་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་སྦས་པ་དང་། ཆོས་བཟང་འབེབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་འོད་སྲུངས་པ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། བླ་མ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་འཕོ་བར་སྨྲ་བ་ཞེས་ཟེར་བ་སྟེ། སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་ཡང་ཡིན་ལ་ཕལ་ཆེན་པ་ཡང་ཡིན་པས་དགེ་ འདུན་ཕལ་ཆེན་ཏེ།དེ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་གཅིག་རྣམ་པར་མཁྱེན་ཅིང་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ། དེས་ན་ཐ་སྙད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འདས་པར་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མི་མངའ་འོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པའི་སློབ་དཔོན གྱིས་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་མང་དུ་ཐོས་པར་སྨྲ་བའོ།།འདུས་བྱས་རྣམས་ཕན་ཚུན་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་བཏགས་པར་སྨྲ་བའོ། །མཆོད་རྟེན་ཅན་གྱི་རི་ལ་གནས་བཅས་པ་ཉིད་ནི་མཆོད་རྟེན་པའོ། །ཤར་གྱི་རི་དང་ནུབ་ཀྱི་རི་ལ་གནས་པ་ ཉིད་ནི།ཤར་གྱི་རི་བོ་པ་དང་། ནུབ་ཀྱི་རི་བོ་པའོ། །གནས་བརྟན་འཕགས་པའི་རིགས་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི་གནས་བརྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་གངས་རི་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། གངས་ཀྱི་རིལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཅུང་ཞིག་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལས་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་དེ་འདས་པའི་ལས་འབྲས་བུ་མ་ཕྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ།

梵语：Kāya-bhedo-vibhaṃga-vyākhyāna
藏语：部派差别分别解说
顶礼三宝！
什么是十八部派？他们的差别是如何产生的？从我的上师一代代相传，我是这样听说的：
佛陀世尊涅槃后一百六十年，在称为'花开'的城市，当法阿育王执政时，由于一些争议法的缘故，僧团发生了重大分裂。
首先分裂为两部：大众部和上座部。
其中大众部又逐渐分裂为八部：大众部、一说部、说出世部、多闻部、说假部、制多山部、东山部和西山部。
上座部也逐渐分裂为十部：即上座部（也称雪山部）、说一切有部（也称分别说部）、说因部、一些人也称为木利尼迦部、化地部、法上部、贤胄部、一切敬部（一些人称为阿槃陀迦部，一些人称为拘留俱罗部）、说转部、法藏部、法善降部（一些人称为饮光部）、上部（一些人称为说转部）。这就是十八部派的区分。
其中，既是僧团又是大众的称为大众，宣说此义的即是大众部。
有些人安立说诸佛世尊以一心遍知一切法，以一刹那相应的智慧遍知一切法，因此称为一说部。
由于诸佛世尊超越一切世间的世俗，因此如来无有世间法，这样说的是说出世部。
由多闻的阿阇黎宣说，故称多闻部。
说诸有为法由于互相假立而是苦的缘故，称为说假部。
住于有塔山的即是制多山部。
住于东山和西山的即是东山部和西山部。
宣说是上座圣种的是上座部。此即是雪山部，因为依止雪山而住的缘故。
说过去、未来、现在一切都存在的，故称说一切有部。其中有些认为存在的是尚未产生果报的过去业。

།ལ་ལ་ནི་མེད་དེ། གང་འབྲས་བུ་མྱོང་ཟིན་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དག་གོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར།དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལས་གང་ཅུང་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བས་རྒྱུར་སྨྲ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་ཁ་ཅིག་མུ་རུན་ཏའི་རིལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མུ་རུན་ཏ་པ་ཀ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པའི་ རིགས་ཉིད་ཀྱི་བུད་མེད་ནི་གནས་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བུ་ནི་གནས་མའི་བུ་སྟེ། དེའི་རིགས་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི་གནས་མའི་བུའོ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གི་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་པའོ། །བཟང་པོའི་ལམ་པའི་སློབ་མ་ནི་བཟང་པོའི་ ལམ་པའོ།།ཀུན་གྱིས་བཀུར་བའི་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ་བའོ། །དེ་ཉིད་ལས་ཨ་པན་ཏའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཨ་པ་ན་ཏ་ཀ་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཀུ་རུ་ཀུ་ལའི་རི་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཀུ་རུ་ཀུ་ལ་པའོ། །ས་སུའི་སྐད་ཀྱི་ དབྱིངས་ལས་རྫས་སུ་སྟོན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ།སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་སྲིད་པར་མི་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མང་སྟོན་པའོ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་སྦས་ཀྱིས་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་སྦས་པའོ། །རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་དམིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པར་བྱེད་པས་ན་ ཆར་བཟངས་འབེབས་པའོ།།དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ཡིན་པར་སྨྲ་བས་ནི་འོད་སྲུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླ་མ་པའི་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་བླ་མ་བའོ། །དེ་ཉིད་ལས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་གང་ཟག་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་འཕོ་བར་ སྨྲ་བ་པའོ།།དེ་རྣམས་ལས་སྔར་བསྟན་པའི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང་། ཕྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། མང་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་མཆོག་པ་དང་། འོད་སྲུངས་པ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་པའི་ འདོད་པས་བརྟགས་པའི་བདག་དང་བདག་གི་དག་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་གནས་མའི་བུ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་པ་ལྔ་ནི་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ནི་ཕུང་པོ་དག་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་དག་ནི་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།། །།གཞན་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲ་བ་ནི་གཞི་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྩ་བའི་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟར་གནས་བརྟན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ཕལ་ ཆེན་པ་དང་།རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལ་གནས་བརྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གནས་མའི་བུ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མང་པོས་བཀུར་བ་དང་། ཆོས་མཆོག་པ་དང་། བཟང་པོའི་ལམ་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་གནས་བརྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གནས་སོ། །ཡང་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པ་དང་། ཤར་གྱི་རི་བོ་དང་། ནུབ་ཀྱི་རི་བོ་དང་། རྒྱལ་པོ་རི་བོ་དང་། གངས་རི་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་པ་དང་། བརྟེན་གྲུབ་པ་དང་། བ་ལང་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

有些则不存在，因为他们分别宣说已经感受的果和未来的果。
因此称为分别说。凡是已生、正生、将生的一切都是有因的，因为这样宣说故称为说因。其中有些因住于牟兰陀丸，故称为牟兰陀派。
妓女不是住处，从她所生的儿子是妓女之子，显示是那个种姓的是妓女子部。追随法胜阿阇黎的是法胜部。善道派的弟子是善道部。
宣说众所尊敬的阿阇黎的教法的是众所尊敬部。在阿波难陀城进行结集，故称为阿波难陀派。有些住在俱卢俱罗山，故称为俱卢俱罗派。
从萨萨语根转为实义，向大众宣说不再轮回的是说多部。宣说是法藏阿阇黎的是法藏部。因为降下殊胜所缘法雨，故称为降善雨部。
宣说是迦叶波阿阇黎的是迦叶部。同样，宣说是上座部的是上座部。其中有些说从此世间转移到他世间的补特伽罗，称为转移说部。
在这些部派中，前面所说的大众部等八部和后面所说的上座部、说一切有部、说多部、法胜部、迦叶部等都是说无我，因为他们主张外道所计的我和我所是空，并且说一切法也是无我。
其余的妓女子部等五部是说补特伽罗部，他们说补特伽罗与蕴既不可说一也不可说异，是六识所知，轮回并且完全显现。
这就是十八部的区分。
其他所说的基础应当如前所述。根本分类有三种：上座部、大众部和分别说部。
其中上座部又分为两种：说一切有部和妓女子部。说一切有部又分为两种：说一切有部和说经部。
妓女子部又分为四种：众所尊敬部、法胜部、善道部和六城部。这样上座部共有六种。
大众部又分为八种：大众部、东山部、西山部、王山部、雪山部、制多部、制多山部和牛住部。这就是大众部的分类。

།རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ས་སྟོན་པ་དང་། འོད་སྲུངས་པ་དང་། ཆོས་སྦས་པ་དང་། གོས་དམར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་སྡེ་རྣམས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནས་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱུར་པའོ།། །།ཡང་གཞན་དག་ནི་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནས་བཟུང་ནས། ལོ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལོན་པ་ན་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང་པདྨ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས་གྲོང་ཁྱེར་པ་ཏ་ལི་པུ་ཏྲའི་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པ་ཕལ་ནི་ཡང་ལེན་པ་མེད་པར་བསིལ་བའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་དང་། འཕགས་པ་སྤུ་ཆེན་པོ་དང་། གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང་། བླ་མ་དང་། རེ་བ་ཏ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་དགེ་འདུན་དེ་ལྟར་བཞུགས་པ་ན་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ། དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་འཛིན་པས་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ནས། གཞི ལྔས་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ།གནས་བརྟན་ཀླུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡིད་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མང་དུ་ཐོས་པ་དག་གི་གཞི་ལྔ་བསྔགས་པར་བྱེད། རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་གཞན་ལ་ལན་གདབ་པ་དང་། མི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་གཉིས་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། བདག་ ཉིད་གསོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟར་རོ། །དེ་ནས་སྡེ་པ་གཉིས་སུ་ཆད་ནས་གནས་ཏེ། གནས་བརྟན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དགེ་འདུན་བྱེ་ནས་འཁྲུག་ ལོང་གིས་གནས་སོ།།དེ་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་གནས་བརྟན་གནས་མའི་བུས་བསྟན་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་སོ། །དེས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ན་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་གཅིག་པ་དང་། བ་ལང་གནས་ པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ཐ་སྙད་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་རྩ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ནི་མི་མངའོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྗེས་སུ་ གསུང་ནི་མི་འཇུག་གོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་ནི་སྙིང་པོ་ལ་མངོན་པར་མོས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གནས་དེར་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མི་མངའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དུས་ན་ནུར་ནུར་པོ་དང་། མེར་མེར་པོ་དང་། ལྟར་ལྟར་པོས་འཇུག་ བ་མ་ཡིན་ཏེ།གླང་པོ་ཆེར་གྱུར་ནས་ཡུམ་གྱི་དཀུ་ནས་ཞུགས་ནས་རང་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། །ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པས་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ གཅིག་གིས་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །མིག་གིས་ནི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངོ་། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་དག་གིས་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །མི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་གཉིས་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའི་ལམ་ཡང་ཡོད་དོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་ངག་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །མི་གཙང་བ་སྤངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས་པར་བརྗོད བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་མི་མངའོ།

分别说者也有四种：即地显部、迦叶部、法密部和赤衣部。如是，这些圣者部派分别成为十八部。
又有其他人这样说：从世尊般涅槃开始，过了一百三十七年时，在拘睒弥城的难陀王和莲华王时，当结集等圣者大众已获无余涅槃时，圣者大迦叶、圣者摩诃罗、大施、上首、离婆多等获得正智的阿罗汉僧众如是安住时，恶魔波旬成为一切善法的对立面，现比丘相貌，示现种种神变，以五事引起僧团大分裂。
有名为龙和名为坚意的多闻者赞叹五事，随顺宣说，并说对他人的答复、无知、疑惑、思惟、自我疗愈是道路，'这是佛陀的教法'。
从此分为两部而住：上座部和大众部。如是六十三年间僧团分裂而处于纷争中。
其后二百年过后，上座部的犊子系统正确地结集了教法。当他正确结集时，大众部又分为两部：一说部和牛住部。
其中一说部的根本誓言是：诸佛世尊是出世间的，如来无世间法。一切如来转法轮后语言不行。一切如来的语言是趣向于实义的。如来无取色身。
菩萨时不是以羯罗蓝、頞部昙、闭尸的形态入胎，而是化为大象从母胎右胁入胎而自行出生的，诸菩萨不生欲想。为了成熟众生，以自愿力往生恶趣。以一智慧了知四谛。
六识是有贪和离贪的。眼见诸色。阿罗汉也依他人教导修行。有无知、疑惑、思惟和断苦之道。等持时也有语言运行。有离不净。应说由现前正律仪而断除一切结缚。诸如来无世间正见。

།སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་བས་བག་ལ་ཉལ་བ་རྣམས་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞེའམ། མི་ལྡན་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །བག་ལ་ཉལ་བ་ཡང་གཞན་ལ། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ནི་མེད་དོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཡང་བ་ལང་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་བཏགས་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ནི་བདེན་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་མཐོང་བས་ཡང་དག་པར་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་གི་།སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དགེ་འདུན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡོད་དོ། །ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་པའི་ལམ་ཡང་ཡོད་དོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ནི་ མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གོ།།ཡང་བཏགས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་ནི་དོན་དམ་པར་རོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ། ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ནི་མེད་དོ། །སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བཏགས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཡང་བ་ལང་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་གནས་བརྟན་མཆོད་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་ཞེས བྱ་བའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མཆོད་རྟེན་ཅན་གྱི་རིལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དེ་ནི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པའི་གཞི་འདོན་པར་གྱུར་པ་ན་མཆོད་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྡེ་པར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དེ་དག་ནི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡེ་པ་དྲུག་ཏུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གནས་བརྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།སྔར་གྱི་གནས་བརྟན་པ་དང་། གངས་རི་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔར་གྱི་གནས་བརྟན་པའི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞི་ལྔ་པོ་ཡང་མེད་དོ། །གང་ཟག་ནི་ཡོད་དོ། །སྲིད་པ་བར་མ་ནི་ཡོད་ དོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་བ་ནི་ཡོད་དོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་པའི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་གངས་རི་བའི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། ། ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་ཡོད་དོ། །ཕུང་པོ་ལས་གང་ཟག་ནི་གཞན་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་ན་གང་དུ་ཕུང་པོ་འགགས་པ་ན་གང་ཟག་ནི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་ངག་འཇུག་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག ནི་གངས་རི་པའི་དམ་ཚིག་གོ།།ཡང་དང་པོའི་གནས་བརྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། གནས་མའི་བུའི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་གཉིས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སོ།

心性本来光明，不应说随眠与心相应或不相应。随眠是一回事，现行又是另一回事。过去和未来是不存在的。预流果是获得禅定，这些是同一名言者的誓言。
又牛住部的分支是多闻部和假说部。其中多闻部的根本誓言是：于出离道无有观察。苦谛、世俗谛和圣谛是真谛。由见行苦而入于真实无过，而非由见苦苦和坏苦。僧伽是出世间的。阿罗汉也有由他人教导而修行。也有正确宣说的道。也有入于等持，这些是多闻部的誓言。
又假说部认为：也有无蕴之苦。也有未圆满的处。诸行是互相观待的。苦是胜义谛。心所非是道。无有非时死。无作者。一切苦皆从业生，如是等是假说部的根本誓言。
又从牛住部分出长老塔山部，是大天游行者出家后住于塔山，后来在大众部诵本中被立为塔山部，这些是大众部的六个部派之一。
又长老部有二种：先前长老部和雪山部。先前长老部的根本誓言是：阿罗汉们无有他人教导修行。同样也无五事。补特伽罗是存在的。中有是存在的。阿罗汉般涅槃是存在的。过去未来也是存在的。涅槃义是存在的，这是长老部的根本誓言。
其中雪山部的根本誓言是：菩萨非是凡夫。外道也有五神通。补特伽罗异于诸蕴，因为入涅槃时诸蕴灭而补特伽罗安住的缘故。等持中有语言运行。道能断苦，这些是雪山部的誓言。
又先前长老部也分为二：说一切有部和犊子部。其中说一切有部的根本誓言是：一切法可归纳为二：有为法和无为法。

།དེ་སྐད་སྨྲས་ པས་ཅིར་འགྱུར།གང་ཟག་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བདག་མེད་པ་ཡི་ལུས་འདི་འབྱུང་བ་ན། །བྱེད་པ་མེད་ཅིང་རིག་པ་པོ་ཡང་མེད། །ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་ཆུ་ཀླུང་འཇུག་འགྱུར་བ། །ཉན་པའི་མཆོག་ཁྱོད་དེ་ནི་བསྟན་གྱིས་ཉོན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་གོ།།ཡང་དེ་དག་གི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ། །འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ནི་ཡོད་དོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གསུམ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ བདེན་པ་བཞི་ནི་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དག་གིས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅོམ་ལྔས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་ པ་ཡང་ཉམས་པ་སྲིད་དོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སམ་གནོད་སེམས་སྤོང་བ་ཡོད་དོ། །ཕྱི་རོལ་བ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ཡོད་དོ། །མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་ འགྱུར་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ནས་སོ།།འདོད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དམ་ཚིག་གོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་ བའི་བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་མང་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་སྦས་པ་དང་། གོས་དམར་བ་དང་། འོད་སྲུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མང་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ནི་མེད་དོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་ཉིད་ནི་ཡོད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ མཐོང་བས་བདེན་པ་བཞི་ཆར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།བག་ལ་ཉལ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ་མངོན་དུ་རྒྱུ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་བར་མ་ནི་མེད་དོ། །ལྷའི་གནས་ན་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཡོད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་བསོད་ནམས་བསོག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་དོ།།གང་ཟག་ནི་མགོ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་མཉམ་པོ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་སམ་གནོད་སེམས་སྤོང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོག་པའོ། །དགེ་འདུན་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་ བྱེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་གཅིག་གོ། །གང་ཟག་ནི་མི་མཐོང་ངོ་། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འཕོ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་ མའོ།།འདུ་བྱེད་རྒྱས་པར་གྱུར་བ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་གནས་པ་ནི་མེད་དོ། །སེམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ལས་ཡིན་གྱི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་མེད་དོ། །ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་མེད་དོ། །མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྟག་ཏུ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་བ་ཡིན་ ནོ།།འདུས་བྱས་མཐོང་བའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་མང་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཡིན་ནོ།

说了这些话会如何？所谓无补特伽罗，如说：'此无我之身生起时，无作者亦无知者。如轮回之水流趋入，最胜闻者汝且听我说。'如是所说。这些是说一切有部的根本誓言。
又彼等的根本誓言是：名色摄一切。过去未来皆有。预流果者是不退转法者。有为法有三相。渐次证悟四圣谛。由空性、无愿、无相而入无过。
由十五刹那断而入预流果。预流果者得禅定。阿罗汉亦有退转。凡夫亦有断欲贪或嗔恚。外道亦有五神通。诸天亦有住梵行者。一切经典皆是不了义。从欲界入无过。
欲界有世间正见。五识身非有贪亦非离贪。这些是说一切有部的誓言。又说一切有部的分支是分别说部。
又分别说部的分支是多闻部、法藏部、赤铜部、饮光部。其中多闻部的根本誓言是：过去未来无。现在有为法是有。见苦即见四谛。
随眠是一法，现行是另一法。无中有。天界亦有梵行。阿罗汉亦积累福德。五识身有贪着及离贪。补特伽罗与头等身体同等。预流果者得禅定。凡夫亦能断贪或嗔。佛陀属于僧伽。
僧伽能生大果，佛陀则不然。佛陀与声闻的解脱是一样的。补特伽罗不可见。唯有心与心所法，丝毫无有从此世间转生他世间。一切有为法是刹那性。
由行增长而有生。诸行无住。如心即是业，无身语业。无不退法。供养佛塔无果。现在恒常者是随眠。由见有为而入无过。这些是多闻部的根本誓言。

།ཡང་ཆོས་སྦས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་སངས་རྒྱས་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ལས་འབྲས་བུ་ ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དེ་དག་དགེ་འདུན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལྷའི་གནས་ན་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་ཆོས་སྦས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འོད་སྲུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་ བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་ཡོད་དོ།།སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཆོས་སྦས་པའི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད། དེ་དག་ནི་འོད་སྲུངས་པའི་དམ་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གོས་དམར་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི་གང་ཟག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སློབ་དཔོན་བླ་ མའི་གཞུང་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་འཕོ་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འཕོ་བའོ།།ལམ་མ་རྟོགས་པར་ཕུང་པོ་འགག་པ་མེད་དོ། །རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ཡོད་དོ། །གང་ཟག་ནི་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་སོ། །ཀུན་ཀྱང་མི་རྟག་གོ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་འཕོ་བའི་དམ་ཚིག་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བར་དམ་ཚིག་དག་གནས་སོ། །ཡང་གནས་མའི་བུའི་དམ་ཚིག་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཏགས་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འཕོ་བ་མེད་དོ། །གང་ ཟག་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ།།འདུས་བྱས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ཟག་ནི་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་དང་། གཅིག་པའམ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་དོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མའི་བུ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཉིད་དོ། །ཡང་གནས་མའི་བུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རི་ཆེན་པོ་དང་། མང་པོས་བཀུར་བ་པའོ། །དེ་ལ་མང་པོས་བཀུར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་འགག་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགག་པ་དང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱེད པ་དང་།ཆད་པར་འགྱུར་པ་དང་། ཆད་པ་དང་། འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མང་པོས་བཀུར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་གོ། །ཡང་རི་ཆེན་པོ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་མཆོག་པ་དང་། ལམ་བཟངས་ བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཆོས་མཆོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་སྐྱེ་ལ་མ་རག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་ལ་མ་རག་པ་དང་། འགག་པའོ། །ལམ་བཟངས་པའི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རི་ཆེན་པོ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཟེར། གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ་ནི། མང་པོས་བཀུར་བ་པའི་ བྱེ་བྲག་ཡིན་པར་འདོད་དེ།དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ནི་གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་རྣམ་པ་བཞིར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་དག་ནི་སློབ་དཔོན་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྩ་བའི་རྟོག་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་མང་དུ་ཡོད་པས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

复次，隐密部的根本誓言是：佛陀不属于僧团。从佛陀出生的大果不是从僧团而来。天界中也有梵行。世间法是存在的。这些是隐密部的根本誓言。
其中，迦叶部的誓言是：异熟及异熟法也是生起之法是存在的。有所断而未完全了知是存在的，以及认同隐密部的一切。这些是迦叶部的誓言。
红衣部的誓言是：补特伽罗是不存在的。
复次，说一切有部中阿阇黎上师宗派的分支迁移论者的根本誓言是：五蕴从此世间迁移至他世间。未证道前蕴不灭。有根本堕罪的蕴是存在的。补特伽罗胜义中不可得。一切皆无常。这些是迁移论者的誓言。说一切有部的誓言就安住于如是七种形式中。
复次，犊子部的誓言是：取蕴相应的补特伽罗是假立的。任何法都不从此世间迁移至他世间。补特伽罗取五蕴后迁移。有刹那和非刹那的有为法。补特伽罗与所取蕴不可说一或异。涅槃与一切法不可说一或异。涅槃不可说是有或无。五识身非有贪亦非离贪。这些是犊子部的誓言。
复次，犊子部又分为两种：大山部和多闻部。其中多闻部的根本誓言是：将生、正生、将灭、正灭、将生、正生、将死、正死、将作、正作、将断、正断、将去、正去、将识、正识是存在的。如是是多闻部的根本誓言。
复次，大山部又分为两种：法胜部和善道部。法胜部的根本誓言是：不待生而生，不待灭而灭。善道部也如是。关于六城部，有些说是大山部的分支，其他人主张是多闻部的分支。如是，犊子部分为四部。这些是随从诸阿阇黎的次第而成十八部，这些是根本见解。其他内部的分类众多，当另述。

།ཅི་ ལྟ་ཞེ་ན།ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་གཞུང་གི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་དངོས་པོ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། གནས་སྐབས་དང་། གཞན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་པ་ནི་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་དུས་ཀྱིས་ འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན།དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྫས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསེར་གྱི་སྣོད་བཅོམ་ནས་གཞན་དུ་བྱས་པ་ན་དབྱིབས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྫས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འོ་མ་ལ་ཞོར་གྱུར་པ་ན། རོ་དང་ནུས་པ་དང་སྨིན་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་ ཁ་དོག་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འདས་པའི་དུས་ནས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་བ་ན།འདས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉམས་པ་ཡིན་གྱི་རྫས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ནས་མ་འོངས་པར་འགྱུར་བ་ན་ཡང་། ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་ཉམས་པ་ཡིན་གྱི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ཀྱི་སྟེ། དེ་ན་རེ་ཆོས་རྣམས་དུས་ཀྱིས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན། འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་འོངས་པའི མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ངག་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་བུད་མེད་གཅིག་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ན། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གནས་སྐབས་སུ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱི་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ རྣམས་དུས་ཀྱིས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན་གཞན་དང་གཞན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི།རྫས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྡོང་བུ་གཅིག་པུ་བགྲང་བའི་ཚེ་ནི་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ལ། གྲངས་བརྒྱར་གཏོགས་པའི་ཚེ་ནི་བརྒྱ་ཞེས་བྱ། ། གྲངས་སྟོང་དུ་བགྲང་བའི་ཚེ་ནི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷའི་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་སུ་དུས་ཀྱིས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་གཅིག་ལ་མ་ཞེས ཀྱང་བརྗོད།བུ་མོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་རྐྱེན་བདུན་ཏེ། རྒྱུ་དང་། དམིགས་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་པ་དང་། བདག་པོ་དང་། ལས་དང་། ཟས་དང་། རྟེན་ཞེས་ བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུལ་ལ་ནི་རྟོགས་པའི་སེམས་བཞི་སྟེ། བདེན་པ་སོ་སོ་པའོ། །གཞན་རྣམས་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། གཞན་རྣམས་ནི་བཅུ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་པ་རྣམས་ནི་བཅུ་ དྲུག་ཏུ་འདོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པའི་གཉིད་ལ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་ཡོད་དོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡོད་དོ།

怎么说呢？一切有部宗的宗义差别分为四种，即以事物、性相、情况和转变为差别。
其中第一，事物转变是尊者法救的观点，他认为诸法随时间运行时，是事物的转变而非实体的转变。比如金器打碎重造时，是形状的转变而非实体的转变。
就像牛奶变成酸奶时，味道、功效和成熟度发生变化，而颜色并未改变。同样，诸法从过去时到现在时生起时，是过去时的事物消失，而非实体消失。
同样，从现在时转变为未来时，也是现在时的事物消失，而非实体的事物消失。
性相转变是尊者妙音的观点，他说诸法随时间运行时，具有过去性相的并非不具有未来和现在的性相，具有未来性相的也并非不具有过去和现在的性相。
比如一个人对一个女人生起贪欲时，并非对其他人就没有贪欲。
情况转变是尊者觉友的观点，他认为诸法随时间运行时，用不同方式表述是情况的转变而非实体的转变。
比如一根木棒，在计数时称为'一'，在百数中称为'百'，在千数中称为'千'。
转变是尊者佛陀提婆的观点，他认为诸法随时间运行时，依据前后关系而有不同称呼。
比如同一女人，既可称为'母亲'也可称为'女儿'。
因为他们主张这四种情况都存在，所以称为一切有部。
同样，有些人主张七缘：因缘、所缘缘、等无间缘、增上缘、业缘、食缘和依缘。
同样，有些人认为有四种现观心，即各别真谛。其他人认为有八种法智和随智，而非择智。
还有人主张十二种，其他人则主张十六种。
同样，无心睡眠时没有心，其余相应法则存在。
在灭受想定中有灭受想，其余相应法则存在。

།ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱིས་ སྐྱོ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ།དགའ་བས་སྐྱོ་བར་གྱུར་པ་ནི་དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཚོར་བས་སྐྱོ་བར་གྱུར་པ་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། དེ་བཞིན་ དུ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སེམས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ན་རེ་ཕུང་པོ་མེད་པར་གྱུར་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལ་ལ་ན་རེ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ་ཡང་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཚད་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་ མོངས་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བར་འགྲོ་བ་ན་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ལས་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ནི་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ལ་ལ་ན་རེ་སྔར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་དང་པོར་འགྲོ་བར་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཇི་ལྟར་གོམས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ ཡིན་པར་འདོད་དོ།།ལ་ལན་རེ་རྣམ་པ་ལྔས་གོམས་པས་ཏེ། སྔ་མ་བཞི་དང་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་གོམས་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་མེ་འབར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ལྟར་གྱི་ལས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ མི་མཐུན་པར་སེམས་པ་ལས་སོ་ཞེས་ཟེར།ཁ་ཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཁམས་བཞི་པར་ཁ་དོག་བཞི་པར་འདོད་དོ། །གཞན་ནི་ཁ་དོག་གཅིག་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ནི་གང་ཟག་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། ཕུང་པོ་ཙམ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།ཕུང་པོ་ཉེ་བར་བླངས་པ་དང་ལྡན་པར་བརྟག་པའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལས་རིམ་གྱིས་བརྟགས་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བར་མ་དོར་མི་མཐུན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །སྡུག་ བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་གོ།།འདོད་པར་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་བཅུ་གསུམ་གྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་དེ་ལ་གནས་པ་ལ་ ཉམས་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་ངོ་། །དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་ཉམས་པའི་ཆོས་ཡོད་དོ། །སྲིད་པ་བར་མ་དོ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ཕུང་པོ་འགག་པ་ནི་དུས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ བ་ཡིན་ནོ།།ལྷ་ལ་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ཡོད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ནས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་གནོད་སེམས་སྤོང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའམ་བྲལ་བ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲུག་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་དང་སེམས་ཀྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ལས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་ ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འདི་ན་གནས་བཞིན་དུ་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གཟུགས་མེད་དོ།

如同因意而生厌离者，入于无行禅定，因喜而生厌离者，入于无喜禅定，因想受而生厌离者，入于灭尽想受定。
同样，有人说心获得境界差别即是获得涅槃。
有人说无蕴即是涅槃，而非实在之义。
有人说本性不可言说即是涅槃。
同样，有人说四无量即是菩提分。
有人说大果有三种：他心果、大果、无量果。
同样，由烦恼力而趣向轮回时，业即是伴侣。
同样，若断除彼等，则不趣向彼等轮回。
又有人说最初由先前所造业力而趣向。
有人认为是由串习诸业。
有人说由五种串习：前四种及缘之差别串习。
有人说从过去取而燃火。
有人说是现在业。
有人说从五盖中任何一种生起违逆之心。
有人认为色界是四界四色。
其他人认为是一色。
同样，其他人说补特伽罗是存在的，且异于诸蕴。
也非仅是诸蕴，应观察为具有取蕴。
因为无取即是涅槃。
如是从四圣谛次第观察而证悟，中间不生违逆心。
以缘苦之菩提分无过而入。
依靠作意欲界所摄诸行无常，由十三心得预流果，住于彼法者无退失。
同样入者亦然。
阿罗汉亦有退失之法。
中有亦存在。
过去未来亦存在。
唯一善法之义涅槃是存在的。
诸蕴灭尽即是解脱于时。
天中亦有住于梵行者。
从欲界趣入无过。
凡夫亦能断除欲贪与害心。
五识身非有贪亦非离贪，因无分别故。
第六识是有贪及离贪。
阿罗汉以有漏色及心缘有漏与无漏。
心并非去往他境，而是住于此处缘远处。
无色界中无色。

།དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་ཉམས་པའི་ཆོས་ཡོད་དོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ཡོད་དོ། །སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་ པའི་ལྟ་བ་ཡོད་དོ།།ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡོད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་མེད་དོ། །མི་ཤེས་པ་མེད་དོ། །ཡིད་གཉིས་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་མེད་དོ། །ངག་འཇུག་པའི་སྨྲ་བ་མེད་དོ། དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་། བདུད་རིས་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་བསམ་གཏན་རྣམས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པར་ མི་ལྡན་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་ཡོད་དོ།།འདུས་བྱས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་མེ་འབར་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་འཆི་ཞིང་སྐྱེ་བོ་མི་ཤེས་ པའི་གཞི་ལས་འཆི་བའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུའོ།།འཆི་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་སེམས་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བདུན་གྲུབ་པར་བྱས་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཅུ་དགུ་ དང་།དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡང་དག་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །འགྲོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ནི་ངེས་པར་གཉིས་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ནི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །འཁོར་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་ རོལ་དུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ།།ཕུང་པོ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་ནི་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཁ་དོག་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་བར་མ་ནི་ཁ་དོག་བཅུའམ་ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་མདོག་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་བར་མ་ནི་ཞག་ལྔའམ་བདུན་དུ་གནས་ པའམ་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་ལས་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཕྲོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ སོ།།སྔར་ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་ཕྱིས་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་རྙེད་པར་གྱུར་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །ངེས་པའི་ལས་ནས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན། ཡུམ་གྱི་དཀུ་ནས་གླང་པོ་ ཆེར་གྱུར་ནས་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེའི་རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ནོ། །ནུར་ནུར་པོ་དང་། མེར་མེར་པོ་དང་། ལྟར་ལྟར་པོའི་ངོ་བོར་ཡང་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་གནས་ན་ཡང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ནུས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་གཅིག་གིས་འགོག་གོ། །སེམས་གཅིག་གིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་། སེམས་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཐོབ་བོ།

阿罗汉也有退失之法。有非时死亡。有补特伽罗之作用。有世间正见。外道也有五种神通。阿罗汉无需他人教导修行。无有无知。无有疑惑。无需观察他人。无有言语行为之言说。为生起诸根、诸力及菩提分故。
世尊的声闻众不会转生于北俱卢洲、魔界及无想有情处。预流果者未得诸禅定。一切经典皆是了义。有不相应随眠及心所生随眠。
有刹那性及非刹那性的有为法。从将灭取蕴中生起火焰。众生死而复生，从无知根本直至死亡边际。应当真实寂灭彼唯一引发死亡之心。诸无量非为菩提分。
成就六十七种等至后，菩萨正修十九种等至、诸根、诸力及菩提分。除诸结使外，皆为无间道所断。有行道唯有二种。
沙门果非渐次获得。以世间道亦能证得一来果及不还果。轮回亦有变异。无有少法从此世间去往他世。
众生摄取诸蕴而迁移。色界有四种颜色。中有有十种颜色或如鱼鳞之色。中有住期为五日或七日，或更长时间。
如是业永不消失。不会退失。不会被夺。无有不感受业果报者。随业存在直至有尽，与种性体性俱住。
由先前积集及后来积集之业缘和合而趣向诸趣。不能违逆决定业。菩萨以人身入胎，非变为大象从母胁入胎，彼乃其梦境分别。
亦成为羯罗蓝、頞部昙、闭尸之体性。在生处亦成为具无障解脱力者。诸佛世尊之智慧趣入受用。
凡夫亦以一心而灭。以一心断除一切障。以一心亦能获得一切智无障解脱。

།སེམས་ གཅིག་གིས་ཞུགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འགག་པར་བྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།རྐྱེན་བཞི་ཉིད་ཀྱིས་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ལ་གནས་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་དག་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བཞིས་བསྡུས་པས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་ཀྱི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའི འབད་པས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི།བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཟད་པས་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲལ་བས་འཆི་བར་འགྱུར་གྱི། འཕོ་བས་ནི་འཆི་བ་མེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་ལུས་དང་བྲལ་བས་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ལུས་ཐ་མ་དང་བྲལ་བས་འབྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།ལུས་ནི་འདིར་དབང་པོའི་ལུས་ལ་བྱ་བར་བཞེད་དོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། འགག་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགག་པ་དང་། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། བྱེད་པར་ འགྱུར་བ་དང་།བྱེད་པ་དང་། ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆད་པ་དང་། འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།སྔར་བྱས་པའི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་སོ།། །།སྡེ་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་བྷ་བྱས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དགེ་ སློང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་བཾ་ག་ལའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་འདི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་པཎྜི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་།བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

以一心趣入诸法，能令诸法灭尽并令住于果位者生起。以四缘摄一切缘。住于苦谛所断烦恼者造无间罪，其他则不然。
以见道所断四随眠摄一切，彼能断一切善根，修道所断则不能。一切修道自性，乃至世间住世之间，他人以加害之精进亦不能损害，唯以自身寿尽而趣向死亡。
一切阿罗汉皆以离而死，非以迁移而死。如经中所说：'以离身而死，阿罗汉以离最后身故离'，此处所说之身，意指根身。
将生、正生、将灭、正灭、将生、正生、将死、正死、将作、正作、将断、正断、将去、正去、将识、正识。
以三蕴摄一切心，然非摄一切法。一切盗皆从业生。先前所造修道所断之一切业，皆将成熟。
《部派差别与解说》由阿阇黎跋婆所造圆满。
于拉萨绕莫琼寺，比丘善慧祈请，由东印度孟加拉大智者帝胜吉祥智潘底亲授，与藏地译师比丘戒胜王译校润定。


---------------
  让我对比一下两段文本中提到的作者跋婆（བྷ་བྱ，Bhāvya）：

第一段4139文本：
"由论师跋婆所造《部派差别释论》圆满。在拉萨绮象(神变)寺中，应比丘善慧智的祈请，由印度东方孟加拉的大智者燃灯吉祥智（དི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན）和藏译师比丘戒胜（ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ）翻译、校对并确定。"

第二段文本：d3856
"愿众生成为菩提之器。《中观心释·燃灯论》赞叹与显示名称品第十一。《中观心论颂释·燃灯论》，由大论师跋婆造，圆满。"

对比分析：
1. 两段文本都提到同一位作者：བྷ་བྱ（跋婆）
2. 在第一段中他被称为"论师"（སློབ་དཔོན）
3. 在第二段中他被称为"大论师"（སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ）
4. 两部著作分别是：
   - 《部派差别释论》
   - 《中观心论释·燃灯论》

这表明跋婆是一位重要的佛教论师，著有多部重要论著。他在藏传佛教文献中被尊称为"论师"或"大论师"。

  Bhāva (भाव) 在梵语中是一个重要的词，其基本含义包括：

1. 存在、生成 (being, becoming)
2. 状态、情况 (state, condition)
3. 本性、本质 (nature, essence)
4. 感情、情感 (feeling, emotion)
5. 意图、心意 (disposition, intention)

这个词来自梵语词根√bhū (भू), 意为"存在"、"生成"。在印度古典文学和哲学中，bhāva 是一个核心概念，特别在审美理论（रस理论）中，用来表示心理状态或情感。

在佛教哲学语境中，bhāva 常常用来讨论存在的本质或事物的实有性。例如，在讨论空性时，常会探讨是否有"自性存在"(svabhāva, स्वभाव)。

藏文中通常把 bhāva 译为 དངོས་པོ（实体、事物）或 སྲིད་པ（存在、生成），具体使用哪个译词要看语境。


